Όσοι περίμεναν την ολοκλήρωση της σειράς άρθρων περί Διαχείρισης Γνώσης για να διαβάσουν μία έτοιμη συνταγή «επιτυχίας» που θα μπορούσαν γρήγορα και εύκολα να την προσαρμόσουν στην επιχείρησή τους και να την εφαρμόσουν άμεσα εγκαθιστώντας το Χ πρόγραμμα της Χ εταιρίας, θα απογοητευθούν. Γιατί όμως;

Τα συστήματα Διαχείρισης Γνώσης περιλαμβάνουν τρία επικαλυπτόμενα συστατικά:

- Ανθρώπους
- Οργανωτικές Διαδικασίες και
- Χρήση της Τεχνολογίας

Η σειρά αναφοράς δεν είναι τυχαία αλλα συνάδει με τη σπουδαιότητα και το ποσοστό συμμετοχής του κάθε παράγοντα. Η γνώση, πρώτα δημιουργείται στον ανθρώπινο νου. Οι πρακτικές Διαχείρισης Γνώσης πρέπει πρώτα να αναγνωρίσουν τρόπους για να ενθαρρύνουν και να κινητοποιήσουν την ικανότητα των εργαζομένων για ανάπτυξη νέας γνώσης, μέσω συγκεκριμένων οργανωτικών διαδικασιών. Στη συνέχεια η τεχνολογία θα διευκολύνει τη διανομή καθώς και την επιταχυνόμενη ανάπτυξη της γνώσης επιτρέποντας τη γρήγορη και αποτελεσματική μετακίνηση της πληροφορίας.

Ο ιδανικός οργανισμός είναι εκείνος που οι εργαζόμενοι ανταλλάσσουν γνώση δια-τμηματικά με την χρήση της τεχνολογίας και καθορισμένων διαδικασιών για το χειρισμό στρατηγικών θεμάτων, για εκπαιδευτικούς σκοπούς η για την επίλυση προβλημάτων.

Στο σημερινό περιβάλλον η Kαινοτομία, η γρήγορη Ανταπόκριση στις ανάγκες των πελατών, η αύξηση της Παραγωγικότητας και η ανάδειξη της ικανότητας διάκρισης μιας εταιρίας σε σχέση με τον Ανταγωνισμό είναι οι τέσσερις οδηγοί που απασχολούν τα διευθυντικά στελέχη παγκοσμίως.

«Το πέρασμα από τη μαζική παραγωγή στη μαζική προσαρμογή (mass production à mass customization) διαμορφώνει ένα νέο οικονομικό και διοικητικό καθεστώς, απαιτώντας την άμεση παροχή υπηρεσιών και προϊόντων, απόλυτα προσαρμοσμένων στις ανάγκες και απαιτήσεις των πελατών» [Walters, Halliday and Glaser, 2002]

Η ικανότητα να μαθαίνεις, να συνεργάζεσαι και να καινοτομείς ταχύτερα από τους ανταγωνιστές σου, καθίσταται πλέον η μόνη βιώσιμη πηγή ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος στην νέα οικονομία της γνώσης. Για να παραμείνουν ανταγωνιστικές, οι εταιρείες χρειάζονται να εκμεταλλευτούν τα πνευματικά τους κεφάλαια περισσότερο από την υποδομή τους.

Οι χθεσινές ισχυρές εταιρικές ιεραρχικές δομές και οι αυστηροί εργασιακοί κανόνες δεν είναι πλέον οικονομικά αποδοτικοί. Καθώς η οικονομία του αύριο αναδύεται, η ευημερία της εταιρείας εξαρτάται όλο και περισσότερο από τη διανοητική ικανότητα των εργαζομένων και την ικανότητά τους να αλλάξουν και να προσαρμοστούν σε ένα δυναμικό επιχειρηματικό περιβάλλον. Συνεπώς, η εξεύρεση και εφαρμογή μεθοδολογιών για τη δημιουργία και χρήση της γνώσης πιο γρήγορα και πιο αποτελεσματικά γίνεται μια από τις πιο ελπιδοφόρες και πολύτιμες νέες πρακτικές της εταιρικής διαχείρισης.

Σε αυτό το άρθρο ξεκινάμε με κάποιους προσαρμοσμένους ορισμούς (όχι ετυμολογικούς) που θα σας βοηθήσουν να κατανοήσετε τις βασικές διαφορές μεταξύ των δεδομένων, της πληροφορίας και της γνώσης.

  • Δεδομένα (data): στοιχεία που περιγράφουν ένα γεγονός, ένα αντικείμενο ή μια κατάσταση. Συνήθως σε κωδικοποιημένη ή αλφαριθμητική μορφή.
  • Πληροφορία (information): μήνυμα (είδηση, ανακοίνωση, δήλωση, αναφορά κτλ.) που περιέχει και μεταδίδει μια ανάγκη δράσης για κάποιο γεγονός ή κάποια κατάσταση.
  • Γνώση (Knowledge): το αποτέλεσμα κάθε πνευματικής διαδικασίας για την κατανόηση της αντικειμενικής πραγματικότητας, είτε άμεσα με τις αισθήσεις είτε έμμεσα με την παρέμβαση του λογικού.

Αρχικά διαπιστώνουμε ότι τα τρία παραπάνω λήμματα δεν είναι συνώνυμα μεταξύ τους. Είναι όμως άρρηκτα συνδεδεμένα σαν τα επίπεδα μιας πυραμίδας. Το ψηλότερο επίπεδο στηρίζεται στο χαμηλότερο, και φυσικά όλα εξαρτώνται από το είδος, την ποσότητα, αλλά κυρίως από την ποιότητα των δεδομένων-στοιχείων μας, απ’ όπου κι αν συλλέγονται αυτά (εντός εταιρίας ή από το εξωτερικό περιβάλλον).

Ξεκινώντας αυτή την σειρά άρθρων, σας παραθέτω ένα γρίφο τον οποίο ελπίζω να έχετε λύσει όταν τελειώσετε την πλήρη ανάγνωσή τους. «Τι είναι αυτό που όταν το αποκτήσουμε κανείς δεν μπορεί να μας το πάρει, όσο το χρησιμοποιούμε καθόλου δεν φθείρεται παρά μόνο μεγαλώνει και όταν το ανταλλάζουμε πολλαπλασιάζεται;»

Στο άρθρο μας λοιπόν τώρα.

Μεγάλη κουβέντα γίνεται τα τελευταία χρόνια στον επιχειρηματικό κόσμο, κυρίως εκτός Ελλάδος, για την σημασία που έχει η Διαχείριση της Γνώσης στην αύξηση της παραγωγικότητας και ανταγωνιστικότητας της εκάστοτε επιχείρησης και πως αυτή αποτελεί μονόδρομο στην πορεία ανάπτυξης της. Σε χώρες όπως την Μεγάλη Βρετανία, αποτέλεσε και εθνικό στόχο, όπου επί πρωθυπουργίας του ο κ. Μπλέρ δήλωνε ότι «…φιλοδοξία μας είναι να μετατρέψουμε την Βρετανία στην κυρίαρχη οικονομία που θα βασίζεται στην γνώση».( 16/11/1998).

Τι δεν είναι η Διαχείριση Γνώσης

Και κάπως έτσι, χωρίς οι περισσότερες επιχειρήσεις να το καταλάβουν άρχισαν να επενδύουν σε αυτή την νέα λογική. Πώς όμως μπορείς να επενδύσεις σε κάτι που δεν κατανοείς;

Την λύση έσπευσε να δώσει ο κλάδος της πληροφορικής και των συστημάτων, όπως αυτός τον κατανόησε από την δικιά του οπτική. Συστήματα διαχείρισης δεδομένων και γρήγορη μεταφορά τους μεταξύ των τμημάτων και των παραρτημάτων, δήλωσαν και είπαν, και τεράστιες βάσεις δεδομένων σε τοπικά και απομακρυσμένα δίκτυα ενσύρματα και ενσύρματα εποίησαν.