Τα τελευταία χρόνια το coaching έχει γνωρίσει πρωτοφανή ανάπτυξη στη χώρα μας. Το 2006, η Ελληνική αγορά είχε να επιδείξει 2-3 εταιρείες που στελεχώνονταν από 4-5 coaches, οι οποίοι χωρίς εξαίρεση είχαν εκπαιδευτεί και συνήθως εργαστεί, στο εξωτερικό. Σήμερα, 5 χρόνια μετά ο πληθυσμός των coaches απαριθμεί μερικές… εκατοντάδες.
Δεν υπάρχει αμφιβολία, πως πολλοί άνθρωποι έχουν δουλέψει πολύ σκληρά. Οι «παλιότεροι» (ο όρος σε αποσιωπητικά δεδομένου του ότι είναι αστειότητα να μιλάμε για παλιούς επαγγελματίες σε ένα επάγγελμα που μετράει 5-6 χρόνια στην Ελλάδα και 10-15 παγκοσμίως) δημιούργησαν ή εισήγαγαν σχολές και εκπαιδεύσεις. Οι πιο δραστήριοι έστησαν το Hellenic Coaching Association. Ο ειδικός τύπος στήριξε την όλη προσπάθεια. Τα social media σφύζουν από groups, events και ανακοινώσεις. Γενικότερα υπήρξε ένας οργασμός κινητικότητας και ανάπτυξης και έτσι οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή, έχουν κάνει τουλάχιστον ένα πρόγραμμα coaching. Και αυτό είναι χωρίς αμφιβολία μία πολλά υποσχόμενη επιτυχία.
Ένας από τους βασικότερους κανόνες της Οργανωτικής Ανάπτυξης (στην οποία το executive coaching ανήκει) αλλά και του απλού νόμου της φύσης, είναι πως αν κάτι μεγαλώσει πιο γρήγορα από ότι η υποδομή του επιτρέπει, θα αντιμετωπίσει προβλήματα τα οποία μπορεί να προκαλέσουν μόνιμη δυσμορφία. Πολλές μικρές και δυναμικές εταιρείες έχουν καταστραφεί κατά τη διάρκεια της μετάβασής τους από μικρές σε μεσαίες. Όσοι ασχολούνται με τέτοιου μεγέθους εταιρείες, γνωρίζουν πόσο σημαντικό είναι, η στρατηγική να είναι μακροπρόθεσμη και βιώσιμη, να τοποθετούνται δομές και συστήματα στήριξης, και φυσικά να ελέγχονται οι παρασιτικοί κίνδυνοι. (Λίγα παράσιτα είναι πάντα ωφέλιμα, διότι δυναμώνουν τις άμυνες οποιουδήποτε οργανισμού).
Το coaching αυτή τη στιγμή είναι μία «μικρή εταιρεία». Θα χρειαστεί τη στήριξη, τη σύνεση και τη μεθοδικότητα όλων μας για να προσφέρει αυτά που πραγματικά μπορεί, σε μία αγορά (και μία χώρα) που χρειάζεται αποδοτικούς ηγέτες όσο τίποτα άλλο. Υπάρχουν όμως και πολλά πράγματα τα οποία, κατά την άποψή μου, δεν θα χρειαστούν. Αν λοιπόν θέλουμε να υπαγόμαστε σε ένα επάγγελμα μετεωρίτη, αρκεί να επιτρέψουμε στο coaching να χαρακτηρίζεται από τα παρακάτω:
- Το coaching είναι το κατάλληλο επάγγελμα για όσους έχουν κλείσει την καριέρα τους ως στελέχη ή δεν μπορούν να βρουν άλλη δουλειά.
- To coaching είναι ιδανικό για όσους νιώθουν ότι δεν έχουν εισακουστεί αρκετά στη ζωή τους λόγω θέσης, φύλλου, εθνικότητας, κοινωνικοοικονομικής τάξης, καριέρας, οικονομικής επιφάνειας, γεωγραφίας, σπουδών, ενδυματολογικών επιλογών, της άτιμης κοινωνίας ή τέλος πάντων ο,τιδήποτε άλλο έχει υπάρξει, ή έχουν φανταστεί πως έχει υπάρξει, ανασταλτικός παράγοντας επιρροής, αυτοπραγμάτωσης και εξουσίας.
- Για την παραπάνω ομάδα, ένας από τους καλύτερους τρόπους για να πείσουν τους άλλους πως ξέρουν (πλέον) τι λένε, είναι να εξασφαλίσουν κάποιου είδους πιστοποίηση. Τώρα εσείς μπορείτε να πείτε στους άλλους τι είναι σωστό. Η πιστοποίηση σας εξασφαλίζει αυτό το προνόμιο επιτέλους. Και η πρώτη λέξη κάθε εκπαίδευσης πρέπει να είναι «Πιστοποιημένο».
- Η πιστοποίηση λύνει επίσης και το θέμα αναζήτησης ταυτότητας. Εφόσον κάποιος πιστοποιεί πως ξέρουμε ποιοι είμαστε, τότε κανείς άλλος δε μπορεί να το αμφισβητήσει.
- Όσο περισσότερους τίτλους, χαρακτηρισμούς και αρχικά έχει πριν ή μετά από το όνομά του ο κάθε coach, τόσο καλύτερος είναι.
- Ο σωστός coach δε χάνει ευκαιρία να προσεγγίσει τους πιθανούς πελάτες του και να προσφέρει τις γνώσεις του. Υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Στα καλά καθούμενα. Και ενίοτε «τζάμπα». Φτάνει κάποιος να θέλει να μάθει από τον coach.
- Δε χρειάζεται να χάνεται χρόνος σε μακροπρόθεσμες εκπαιδεύσεις. 2-3 μερούλες (ειδικά αν μετά από αυτές μπορείς να αποκαλείς τον εαυτό σου «Lord Super Master Certified Advanced Practitioner») είναι παραπάνω από αρκετές. Από Δευτέρα είσαι έτοιμος να ανοίξεις τη δική σου εταιρεία παροχής υπηρεσιών coaching ή ακόμα και σχολή. Και εννοείται πως δε χρειάζεσαι καμία πρακτική άσκηση. Είπαμε, είσαι πιστοποιημένος.
- Εποπτεία. Πάλι τα ίδια θα λέμε;
- Γνώσεις Οργανωτικής Ανάπτυξης. Επίσης περιττές. Όπως όλοι ξέρουμε, οι άνθρωποι λειτουργούν ατομικά και καθόλου δεν επηρεάζουν ή δεν επηρεάζονται από τα συστήματα που τους περιβάλλουν.
- Life Coaching: Η ιδανική λύση αν δεν θες να περάσεις δέκα χρόνια σπουδάζοντας ψυχολογία, ψυχοθεραπεία ή συμβουλευτική αλλά σου «αρέσει να βοηθάς τους γύρω σου». Ποιος νοιάζεται τώρα να διαγνώσει τι αντίκτυπο μπορεί να έχει οποιαδήποτε παρέμβαση σε άτομα με ιστορικό (διαγνωσμένο ή μη) ψυχολογικών διαταραχών. Όλοι μπορούν να ευτυχήσουν, «δικέ μου». Και αν χρειαστεί, κάνουμε και λίγο executive coaching και ας μην έχουμε ιδέα για το πώς λειτουργεί μία εμπορική εταιρεία. Το coaching είναι coaching και σκοπός του είναι να νιώσουν όλοι καλύτερα (και όχι να αυξηθεί η κερδοφορία της εταιρείας που το πληρώνει).
- Εξειδίκευση. Δεν χρειάζεται. Executive Coaching, Career Coaching, Life Coaching, Happiness and Bliss coaching… «όλα τα σφάζω όλα τα μαχαιρώνω».
- Επιπροσθέτως υπάρχουν μέθοδοι coaching που έχουν τη λύση για όλα. Ως εκ τούτου εκπαίδευση σε ένα μοντέλο και κατά προτίμηση συμπεριφοριστικό για να μη μπερδευόμαστε κιόλας, είναι υπεραρκετή. Όποιο και αν είναι, είναι το καλύτερο. Ακόμα και αν έχει ξεπεραστεί στον υπόλοιπο κόσμο εδώ και καμιά δεκαριά χρόνια. Εσύ τώρα το ανακάλυψες « βρε αδερφέ». Να μην το χαρείς;
Τέλος.
Kostas Koliopoulos
Ευστοχο, καυστικό, επίκαιρο, επιτέλους ένας επαγγελματίας coach που λέει τα πράγματα με το όνομά τους. Πρέπει να διαβαστεί το άρθρο του Βασίλη απο όλους τους ανερχόμενους “επαγγελματίες” του αντικειμένου του coaching…
George Diakonikolaou
Πολύ εύστοχα ο Βασίλης παρουσιάζει ένα μεγάλο θέμα. Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί απέναντι σε άτομα ή οργανισμούς που μας υπόσχονται να μας πιστοποιήσουν ως “Master Coaches” σε ένα Σαββατοκύριακο.
Συμφωνώ με τον Κώστα: Το Άρθρο του Βασίλη θα πρέπει να διαβαστεί τόσο από τους επαγγελματίες όσο και από τους αποδέκτες της υπηρεσίας “coaching”.
Leda Karabela
Meant to reply to this before my pilgrimage to my other home in California. It’s the “Unbearable Lightness of Being” all over again. Vassilis very eloquently and with a light touch of black humor addresses issues not only for an evolving profession such as coaching but for a state of affairs in unregulated fields.
Anyone can claim to be a Public Relations Professional, a management consultant, an artist, a manager or a coach. Unlike lawyers, doctors and CPAs – unregulated professions do not require licenses, minimum educational standards and other requirements. But does regulation guarantee excellence and professionalism? In that case, bad teachers, incompetent architects, uncaring and greedy physicians or money-hungry bankers who supposedly follow SEC regulations would not exist.
Does education and certifications make better professionals? With no offense to the Ivy League schools, I have met my fair share of incompetent Harvard/Yale and Stanford alums. It is the combination of many qualities including training, experience, dedication, commitment and personality match that attribute to professionalism. And in the end, it is an economic model of supply and demand. If clients feel they get value out of the service (whatever this may be)then the “expert” service provider will make it.
Tony Robbins is a prime example of that. He is followed by millions who believe him almost in cult form and his personal charisma, business savvy and phenomenal sales apparatus with the army of sales people who try to squeeze every penny out of seminar inquiry and attendance, have propelled him to the top of “peak performance strategists.” Yet, he holds no degrees, no certifications, and of course no professional society memberships. While he is worshiped by thousands, quite a few academics and scholars abhor his techniques and accuse him of being a “quack.” In the end, he is what and who he is and his power comes from the people who have been helped by him.
So, in a free society people will always have freedom of choice – some professionals will choose the solid route of education, training, supervision, hours of practice and conscientious study and research of methodology, applications and performance improvement. Others will self-proclaim whatever they may feel can earn them a quick buck and a living and surprisingly lots of them will more than survive.
So, live and let die, friends. Let your clients experience what is good for them. And if a self-proclaimed “coach” who has sat through a 2 day seminar can offer these clients what they need – then let it be. After all, we all get what we deserve in the end. The market will either correct itself or it will sink.